رأي شماره 633 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع ابطال بند «ب» دستورالعمل ماده (10) آيين‌ نامه اجرايي قانون اصلاح قانون حفظ كاربري اراضي و باغها – مصوب 1385 (موضوع تصويب‌ نامه شماره 59879/ت 37110هـ مورخ 19/4/1386 هيئت وزيران)

مصوب 1399/06/02




پرده زمانی: مرحله تصویب:

شماره ۶۵۳۲۰ /۴۱۰۵۱

تاريخ ۱۳ /۰۶ /۱۳۹۹

بسمه تعالی

سركار خانم مصر

مدير كل محترم دفتر امور حقوقي وزارت جهاد كشاورزي

با سلام و احترام؛

تصوير دادنامه شماره ۶۳۳ مورخ ۱۴ /۵ /۱۳۹۹ هيئت عمومي ديوان عدالت اداري، مبني بر ابطال بند «ب» دستورالعمل ماده (۱۰) آيين نامه اجرايي قانون اصلاح قانون حفظ كاربري اراضي و باغهامصوب ۱۳۸۵(موضوع تصويب نامه شماره ۵۹۸۷۹ /ت ۳۷۱۱۰هـ مورخ ۱۹ /۴ /۱۳۸۶ هيئت وزيران)، به دليل توسعه قلمرو تبصره (۴)‌ ماده (۱) قانون ياد شده به اراضي خارج از محدوده شهر و روستاهاي داراي طرح هادي،مستند به بند «۱» ماده (۱۲) و ماده (۸۸) قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب ۱۳۹۲،ارسال مي شود.

مرضيه نقي زاده

رئيس امور تنظيم لوايح و تصويب نامه ها

و دفاع از مصوبات دولت

رونوشت:

- جناب آقاي بادامچي معاون محترم امور دولت،بازگشت به نامه شماره ۵۵۵۱۷ /۲۱۴۱ مورخ ۲۱ /۵ /۱۳۹۹

- جناب آقاي دكتر مهدي زاده معاون محترم تدوين، تنقيح و انتشار قوانين و مقررات به انضمام يك نسخه از دادنامه، جهت اقدام مقتضي

- جناب آقاي دكتر نهريني معاون محترم امور حقوقي دولت،جهت استحضار

- امور تنظيم لوايح و تصويب نامه ها و دفاع از مصوبات دولتگروه ديوان عدالت اداري (پرونده ۲ /۲۸۵) ۱ /۴۱۰۵۱

كلاسه پرونده: ۹۸۰۲۹۲۹

شاكي: سازمان بازرسي كل كشور

موضوع: "ابطال بند ب دستورالعمل ماده ۱۰ آيين نامه اجرايي قانون اصلاح قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغ ها هيات وزيران"

تاريخ رأي: يكشنبه ۲ شهريور ۱۳۹۹

شماره دادنامه: ۶۳۳

بسم الله الرحمن الرحيم

شماره دادنامه : ۶۳۳

تاريخ دادنامه : ۱۳۹۹/۵/۱۴

شماره پرونده: ۹۸۰۲۹۲۹

مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري

شاكي: سازمان بازرسي كل كشور

موضوع شكايت و خواسته: ابطال بند (ب) دستورالعمل ماده ۱۰ آيين نامه اجرايي قانون اصلاح قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغها

گردش كار: سرپرست معاونت حقوقي و نظارت همگاني سازمان بازرسي كل كشور به موجب شكايت نامه شماره ۱۶۸۸۹۶؍۳۰۰-۱۴؍۷؍۱۳۹۸ اعلام كرده است كه:

" حضرت حجت الاسلام و المسلمين جناب آقاي بهرامي

رئيس محترم ديوان عدالت اداري

سلام عليكم: احتراماً به استحضار مي رساند: بند (ب) دستورالعمل ماده ۱۰ آيين نامه اجرايي قانون اصلاح قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغها با تبصره ۴ ماده ۱ قانون مزبور انطباق داده شد كه به دلايل زير مغاير با قانون موصوف تشخيص گرديد:

۱- بر اساس تبصره ۴ ماده ۱ قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغها، مواردي كه بهينه كردن توليدات بخش كشاورزي تلقي شده و به عنوان تغيير كاربري محسوب نمي گردد، احصاء و گستره اجراي اين تبصره «در روستاها» تعيين گرديده است. همچنين در تبصره ۵ ماده قانوني فوق الذكر اراضي داخل محدوده قانوني روستاهاي داراي طرح هادي مصوب را كلاً از شمول قانون مذكور خارج دانسته و مشمول ضوابط طرح هادي اعلام نموده و در بند (ب) ماده ۱ آيين نامه اجرايي قانون مارالذكر نيز تعيين محدوده روستاها را بر اساس «قانون تعاريف محدوده و حريم شهر، روستا و شهرك و نحوه تعيين آنها مصوب ۱۳۸۴» مقرر نموده است. از طرفي در ماده ۳ قانون اخير نيز تصريح شده است « محدوده روستا عبارتست از محدوده اي شامل بافت موجود روستا و گسترش آتي آن در دوره طرح هادي روستايي...» و در تبصره ۳ همان ماده بيان شده است: « محدوده روستاهاي فاقد طرح هادي با هماهنگي ...».

۲- از مطالب فوق چنين مستفاد مي شود:

اولاً: قانونگذار در تبصره ۴ ماده ۱ قانون حفظ كاربري، صرفاً اراضي داخل محدوده روستاها را مد نظر قرار داده است.

ثانياً: در تبصره ۵ ماده ۱ قانون حفظ كاربري و در تكميل تبصره ۴ روستاها را نيز به دو دسته داراي طرح هادي مصوب و فاقد طرح هادي مصوب تقسيم نموده كه مي توان نتيجه گرفت تبصره ۴ صرفاً بر محدوده روستاهاي فاقد طرح هادي مصوب حاكم است كه اين مهم (منظور شمول تبصره ۴ ماده ۱ قانون حفظ كاربري صرفاً بر اراضي داخل محدوده روستاهاست)، ليكن در بند (ب) دستورالعمل ماده ۱۰ آيين نامه اجرايي قانون اصلاح قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغها قلمرو اجراي فعاليتهاي مذكور در تبصره ۴ الحاقي به ماده ۱ قانون حفظ كاربري را به اراضي زراعي و باغهاي خارج از محدوده شهر، شهرك و محدوده روستاهاي داراي طرح هادي توسعه داده است. از اين رو ابطال بند (ب) دستورالعمل ماده ۱۰ آيين نامه اجرايي قانون اصلاح قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغها (به صورت فوق العاده وخارج از نوبت) در هيأت عمومي ديوان عدالت اداري مورد درخواست مي باشد. مزيد امتنان است دستور فرماييد از نتيجه اقدام و تصميم متخذه اين سازمان را مطلع نمايند."

متن مقرر مورد اعتراض به قرار زير است:

ب: قلمرو اجراي فعاليتهاي مذكور در تبصره ۴ الحاقي به ماده ۱ قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغها: اراضي زراعي و باغها كه خارج از محدوده شهرها، شهرك ها و محدوده روستاهاي داراي طرح هادي مصوب واقع است، مي باشد»".

علي رغم ارسال نسخه دوم شكايت براي طرف شكايت، تا زمان رسيدگي به پرونده در هيأت عمومي پاسخي واصل نشد.

هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ ۱۴؍۵؍۱۳۹۹ با حضور رئيس و معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است.

رأي هيأت عمومي

با توجه به اينكه مطابق تبصره هاي ۵ و۴ ماده ۱ قانون اصلاح قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغها، بهينه كردن توليدات بخش كشاورزي در روستاهاي فاقد طرح هادي تغيير كاربري محسوب نميشود و قلمرو تبصره مرقوم صرفاً محدود به روستاهاي فاقد طرح هادي است ولي در بند (ب) ماده ۱۰ آيين نامه مورد شكايت قلمرو تبصره فوق به اراضي خارج از محدوده شهر، شهرك و روستاهاي داراي طرح هادي توسعه داده شده است، بنابراين بند (ب) ماده ۱۰ آيين نامه مورد اعتراض مغاير قانون وضع شده و مستند به بند۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال مي شود./

محمدكاظم بهرامي

رئيس هيأت عمومي ديوان عدالت اداري